Netneutraliteit: pro en contra

09.02.2018

Er is de laatste tijd heel wat te doen over 'netneutraliteit'. Maar wat houdt dit begrip eigenlijk in? En wat zijn de argumenten pro en contra?

'All data are equal'

Het internet op zich is een open netwerk. En in principe staan alle spelers in dat netwerk neutraal tegenover de data die over het netwerk stromen. Dat gaat dus over bedrijven die de knooppunten van het netwerk beheren, internetproviders, telecomoperatoren, enz. Alle data zouden dus op dezelfde manier behandeld moeten worden. Bepaalde data, bijvoorbeeld P2P-verkeer, zou niet vertraagd mogen worden. En andere data, zoals de eigen diensten van een internetprovider, zouden geen voorrang mogen krijgen.

Een mooi principe. Maar in de praktijk is het niet zo simpel. U kunt deze toestand het beste vergelijken met een gezin waarbij de kinderen elk hun internetverbinding hebben. Dochterlief speelt een online streaming game, moeder kijkt in streaming naar het damesveldrijden, en vader beluistert in streaming Spotify terwijl hij een karweitje opknapt. Samen verbruiken zij veel bandbreedte, waardoor zoonlief, een ijverige student, met moeite nog de gegevens kan opzoeken voor zijn schoolwerk. Is het dan niet logisch dat moederlief, die in ons gezin de IT-zaken regelt, aan de veelverbruikers beperkingen oplegt zodat ook de student kan genieten van breedband zonder horten en stoten?

Datzelfde geldt op grote schaal: zware verbruikers slokken bandbreedte op, zodat providers, die àlle gebruikers willen bedienen, in de verleiding zouden komen om diensten die veel bandbreedte verbruiken (Netflix of YouTube bijvoorbeeld) af te remmen.

De meeste internetproviders in België hebben gelukkig niet gekozen voor deze vorm van traffic shaping maar hebben dit probleem op een faire manier aangepakt door te werken met data caps. U kiest een bepaald abonnement, waarin een bepaalde download- en uploadsnelheid gewaarborgd wordt, en een maximum aantal MB of GB die u kunt up/downloaden. Hoe hoger dat aantal, hoe hoger de prijs. Een basistoegang tot het internet lijkt hiermee verzekerd.

Argumenten pro netneutraliteit

Met de opkomst van Netflix en on-demand-content is de discussie over netneutraliteit echter hoog opgelaaid. Steeds meer 'cord-cutters' snijden figuurlijk de kabel van hun tv door, en kijken films en allerlei on-demand content via hun computer, tablet of smartphone in plaats van de tv. En dat leidt tot een enorm dataverbruik. Providers komen onder druk te staan om maatregelen te nemen die indruisen tegen de netneutraliteit, zoals een bijdrage vragen voor het hoge dataverbruik aan grote internetspelers zoals Google (YouTube), Netflix, Facebook (WhatsApp), Microsoft (Skype). Al dan niet met de belofte dat In ruil daarvoor hun data met voorrang door de netwerken gejaagd zouden worden.

Voorstanders van een open internet en de bijhorende netneutraliteit menen echter dat de providers hiermee oneerlijke concurrentie zouden bedrijven door hun eigen diensten te bevoordelen. WhatsApp en Skype (messagingdiensten op basis van data, dus goedkoop) worden immers zo benadeeld ten opzichte van sms en telefoon (per stuk en per minuut). Films die u via Netflix en andere on- demand diensten bekijkt tellen mee voor uw downloadlimiet, films op uw tv zitten in uw tv-abonnement (Proximus, Telenet) en u kan ze eveneens on-demand bekijken.

Dit zou bovendien een internet met twee snelheden creëren, waarbij de meeste bandbreedte naar de grote spelers gaat, en de 'gewone' diensten en websites, die niet extra betalen voor het vervoeren van hun data, het met een slakkengangetje moeten doen. Wat dan alle innovatie in de kiem zou smoren, want nieuwe spelers, met hun beperkte middelen, zouden nooit voldoende kunnen groeien om de concurrentie aan te gaan met de bestaande grote spelers.

Een andere techniek die toegepast wordt is zero rating. Daarbij sluit een provider een overeenkomst af met een dienstverlener (Facebook bijvoorbeeld) waardoor de Facebook-data niet meetellen voor uw datalimiet. In België laat Proximus u al een tijd kiezen tussen verschillende online diensten (Facebook, WhatsApp, Snapchat, Instagram, Twitter of Pokémon Go). Dit aanbod werd, na een positief rapport van het BIPT, in maart 2017 opengezet voor andere aanbieders. Bedrijven zoals Delhaize, BNP Paribas Fortis en ING zijn al in het systeem gestapt. Ook tegen deze techniek kunnen dezelfde bezwaren aangehaald worden.

Argumenten contra netneutraliteit

Maar zijn er dan geen argumenten die pleiten vóór het doorbreken van de netneutraliteit? Jazeker. Wanneer bijvoorbeeld een beperkte bandbreedte door velen gedeeld moet worden. Denk aan WiFi op de trein, een verzuchting van vele forensen. Het is al een huzarenstuk om een stabiele internetverbinding aan te bieden terwijl de trein door het landschap raast - een verbinding die dan door tientallen reizigers via WiFi gedeeld moet worden. Is het dan niet logisch en sociaal dat streaming diensten geblokkeerd worden, maar mail of gewoon surfen wél toegelaten zijn, zodat het WiFi signaal over zoveel mogelijk gebruikers verdeeld wordt?

Er valt bovendien ook iets te zeggen voor het argument van de internetproviders, die een bijdrage willen van breedband opslokkende diensten zoals YouTube en Netflix. Nu steeds meer gebruikers overschakelen op deze on-demand diensten, zijn de providers verplicht hun netwerken te vernieuwen om de breedband-honger te kunnen stillen. Wat uiteraard een goede zaak is voor de gemeenschap, maar waarvoor de kosten volledig ten laste vallen van de providers. En dat terwijl de breedbanddiensten mooi weer spelen met het abonnementsgeld van de gebruikers en zelf geen inspanningen moeten doen om de infrastructuur te onderhouden of verder uit te bouwen.

Het gevaar bestaat zo dat plaatselijke spelers zoals Telenet en Belgacom op termijn enkel nog de lasten moeten dragen, maar geen baten ontvangen. Tot nu konden zij tegenover de investeringen in infrastructuur (kabel, gsm-masten, uitbouw G4, ...) inkomsten zetten die gehaald werden uit verschillende bronnen. Maar die inkomstenbronnen dreigen stilaan op te drogen. Zo wordt bijvoorbeeld sms verdrongen door WhatsApp (Facebook), telefonie door Skype (Microsoft) en Facetime (Apple), en de cord-cutters zeggen hun tv-abonnement op bij Telenet en Belgacom, om on-demand content te halen bij Netflix, Google, Amazon en co.

Vergeet daarbij niet dat een deel van de inkomsten bij het tv-aanbod vanuit Belgacom en Telenet terugvloeit naar de content-makers (VRT, VTM, SBS en andere productiehuizen). Wanneer deze inkomsten wegvallen voor de infrastructuur-providers, kunnen die minder investeren in lokale infrastructuur, met lagere tewerkstelling, minder telecominnovatie voor de providers zelf tot gevolg, maar ook minder inkomsten voor de lokale content-makers. Kortom, netneutraliteit zou op middellange en lange termijn een bedreigingkunnenzijn voor onze lokale economie...

Geen wetgeving

Zoals u ziet: voldoende argumenten pro maar ook contra netneutraliteit. Momenteel bestaat er in België geen echte wetgeving hierover - er is enkel een Europese richtlijn, waaraan ons land zich houdt.
Is er een wetgeving nodig, of moet de markt vrij kunnen spelen om de regels van netneutraliteit de facto te bepalen? Een discussie waar u wellicht nog veel over horen zal. Wij hebben u alvast enkele argumenten aangereikt.

Internet business