Tips voor extra veiligheid op het internet

Veilig e-mailverkeer 

E-mail is nog steeds veruit de meest populaire manier voor cybercriminelen om mensen in de val te lokken, zowel wat betreft online fraude als hacking. Maar ook via valse sms- en whatsapp-berichten proberen oplichters hun slag te slaan. 

Hoe herken je die gevaarlijke e-mails en hoe maak je het onderscheid met betrouwbare berichten? Cybercriminelen proberen vaak in te spelen op angst of nieuwsgierigheid om je over te halen een bericht of een bijlage bij het bericht te openen. Je vindt hier een aantal tips om te beoordelen of je een bericht kan vertrouwen:

  • Krijg je zonder reden een bericht van deze afzender: je bent geen abonnée, je kocht niets, je had lang geen contact ... Wees dan heel voorzichtig en controleer zeker verder. 
  • Controleer het e-mailadres van de afzender op spelfouten en de tekst op taalfouten. Taalfouten of een vreemd taalgebruik kunnen wijzen op een verdacht bericht. 
  • Een officiële instantie zal je nooit via e-mail, sms of telefoon vragen om je wachtwoord, bankgegevens of persoonlijke gegevens. 
  • Vermijd het klikken op links (*) in berichten. De kans bestaat dat op een onveilige of gemanipuleerde website terecht komt. Typ in plaats daarvan het webadres van de website die je wil bezoeken in de adresbalk van je browser. (*) Je kan een link controleren door met de cursor op de link in het bericht te gaan staan zonder deze aan te klikken. Je krijgt dan het volledige website adres te zien. Dit werkt niet bij sms of apps op de smartphone. 
  • Een e-mailbijlage kan een virus bevatten. Open de bijlage alleen wanneer je de afzender vertrouwt. En dan nog moet je heel erg uitkijken. Het  e-mailadres van  één  van je vrienden of kennissen  kan immers  gehackt zijn.  

Wat als je twijfelt? 

Open dan zeker geen links of bijlagen en neem contact op met de afzender op een andere manier: 

  • Vrienden  kan je bellen, sms'en of een bericht sturen via sociale media. 
  • Bij  organisaties  of  bedrijven  ga je naar hun website en zoek je op hoe je hen online kan contacteren (webformulier, officieel e-mailadres …). Vind je dit niet terug, dan kan je ook even bellen. 

Online communicatie 

Veel van de  online communicatieprogramma’s  staan  toe om programma's en foto's uit te wisselen. Op  die  manier  kan men  ook spyware of andere malafide software op  je  toestel  installeren. Je accepteert  dus  beter  niet zomaar van iedereen bestanden. Voor meer zekerheid laat je  de uitgewisselde files  best eerst door je virusscanner  controleren.  

Beveiligde websites 

Meer en meer websites hebben een beveiligde verbinding. Je kan ze herkennen door het slotje naast de adresbalk bovenaan in je browser. Als je op het slotje klikt, dan krijg je de details van het certificaat van de website te zien. Het certificaat wordt gebruikt om de communicatie tussen de server waarop de website staat en jouw browser te versleutelen. 

Verstrek nooit gegevens (e-mailadres, adresgegevens, …) via een website die niet over zo’n beveiligde verbinding beschikt.  

Het belang van een goed wachtwoord 

Je  gebruikt een wachtwoord om  je  e-mail te raadplegen, om in te loggen op sociale  media, om  je  facturen online te raadplegen, enz... Het is dus  van groot belang  om  voor sterke  wachtwoorden te kiezen.  

Dankzij deze tips spring je voortaan veiliger met je wachtwoorden  om:  

  • Bedenk voor al je online activiteiten een ander wachtwoord. Het wachtwoord van  je e-mailaccount gebruik je zeker niet om  jezelf  online te registreren (vaak aan de hand van  je  e-mailadres). 
  • Kies voor lange wachtwoorden en combineer hoofdletters, kleine letters, cijfers en symbolen. 
  • Sla je  wachtwoorden niet op in  je  browser. Zo kan iedereen die  je computer gebruikt je  opgeslagen wachtwoorden voor deze sites gebruiken.  Gebruik een speciale wachtwoordmanager. 
  • Gebruik verificatie in twee stappen. Verificatie in twee stappen maakt meestal gebruik van  iets dat je weet  (bv. een wachtwoord) en  iets dat je hebt  (bv. een smartphone) of iets dat je 'bent'  (bv. vingerafdruk). 
  • Geef  je wachtwoorden nooit via e-mail of telefoon  door, ook niet wanneer het verzoek van een betrouwbaar bedrijf of persoon lijkt te komen. Een bankinstelling of een helpdesk zal  nooit naar  je  wachtwoord vragen om je verder te helpen.    
  • Schrijf  je  wachtwoord niet op een papiertje dat rondslingert in de buurt van  je  computer. Het is ook niet veilig om wachtwoorden te bewaren in een e-mail of in een document op je computer of smartphone. 

Hou je computer, smartphone en table up-to-date 

Criminelen gebruiken vaak lekken in oudere versies van een besturingssysteem om toegang te krijgen tot je toestel. Hou je besturingssysteem daarom goed bij door updates automatisch te laten installeren.  

Browsers  en  andere  software up-to-date  houden  

Gebruik steeds een recente browser. O.a. Chrome, Safari en Firefox brengen met de regelmaat van de klok nieuwe versies uit die oude beveiligingsgaten dichten en nieuwe beveiligingsmaatregelen introduceren.   

Naast de browser zijn er ook de zogenaamde plug-ins die in grote mate  invloed hebben op hoe veilig of onveilig je  op het internet surft. Webbrowsers gebruiken plug-ins om speciale informatie op een website te kunnen tonen. Bekende voorbeelden hiervan zijn Flash en Java. Ook deze software voorzie je best van de meest recente versie.  

Bescherm je toestel tegen virussen en andere beestjes

Een virus kan veel schade toebrengen aan jouw toestel. Virussen worden vaak verspreid via e-mails met onschuldig ogende bijlagen of via communicatieprogramma’s die het toelaten bestanden uit te wisselen. Het is daarom raadzaam om een antivirusprogramma te installeren. Zo’n programma werkt op de achtergrond. Het scant bestanden die je op jouw toestel ontvangt en opent, en voorkomt dat het virussen hun werk kunnen doen.  

Maak back-ups 

Een back-up is een reservekopie van gegevens die belangrijk zijn voor jou. Met een back-up  kan je je gegevens terugzetten als je toestel besmet is met een virus of als ransomware de toegang tot je gegevens blokkeert en er geld voor vraagt. 

Ook bij diefstal, verlies of technische problemen, is het een geruststelling om een back-up te hebben zodat je  je gegevens kan terugplaatsen.

Lees meer.

Vergeet de router niet  

Veel  internetgebruikers hebben  thuis  een router/modem die  toestaat om vanaf  verschillende  toestellen  op het internet te surfen. Deze apparaatjes kunnen ook het doelwit van aanvallen zijn.  Bescherm ze door een sterk paswoord in te stellen. Ook  hier  is het aan te raden  om geregeld de site van de leverancier of producent te controleren voor mogelijke updates. 

Gebruik betrouwbare draadloze netwerken  

Wees voorzichtig met het gebruik van gratis wifi. De kans bestaat dat iemand de internetverbinding afluistert. Er is ook een kans dat een cybercrimineel een nepnetwerk aanmaakt en zo jouw internetverbinding manipuleert. Gebruik bij voorkeur het mobiele netwerk van je operator. Als je verbinding maakt met een openbaar wifi-netwerk – een netwerk zonder wachtwoord – gebruik je bij voorkeur een VPN-oplossing. Dat is een soort digitale tunnel waar jouw internetverkeer doorheen gaat. 

Is er toch wat misgegaan?

Na een confrontatie met internetmisbruik is het aan te raden om je, afhankelijk van de aard van de klacht, tot de  FOD Economie of je lokaal politiekantoor te wenden.  Meer informatie over  wat  je  moet doen om internetmisbruik te melden. 

SDG 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten

Met dit artikel ondersteunen wij de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde naties.