Bijna 12 miljoen inwoners telt België, waarvan ruim één op de drie een migratieachtergrond heeft. Dat zijn zo'n 4,2 à 4,3 miljoen mensen. Bovendien heeft 14% van de bevolking (1,6 miljoen) een buitenlandse nationaliteit. Deze groep speelt een cruciale rol in onze samenleving én economie.
In 2024 werd vanuit België 10,11 miljard dollar aan remittances (geldtransfers naar het buitenland) verstuurd. Inclusie en digitale veiligheid zijn dus niet alleen sociale maar ook economische prioriteiten.
Digitale kwetsbaarheid vraagt om gesegmenteerde aanpak
Volgens de Barometer Digitale Inclusie van de Koning Boudewijnstichting is 40% van de Belgen tussen 16 en 74 jaar digitaal kwetsbaar. Hoe zich dat concreet uit? 5% heeft geen internettoegang en 35% heeft zwakke digitale vaardigheden. Digitale kwetsbaarheid hangt sterk samen met inkomen, opleiding en leeftijd. 2/3 van de digitaal kwetsbaren behoort tot kortgeschoolden en lage inkomensgroepen.
Voor mensen met een migratieachtergrond (diaspora-gemeenschap) kunnen daar extra uitdagingen bij komen zoals taalbarrières, beperkte netwerken en vaak een dringende zoektocht naar werk.
Het overmaken van geld naar familie uit het land van herkomst is een heikel punt. Wanneer je beroep doet op financiële dienstverleners, zoals een Western Union, kijk je aan tegen hoge transactiekosten. Daarom zoeken mensen met internationale roots andere manieren om remittances te versturen, vaak via digitale, onveilige kanalen die lagere marges of kosten beloven.
Online fraude: een groeiend risico
Cybercriminaliteit profiteert van deze kwetsbaarheid. In België werd in één jaar tijd 49 miljoen euro gestolen via phishing en 14,6 miljoen euro ging in rook op via investeringsfraude. Wereldwijd gaat het om astronomische bedragen: zo werd de afgelopen 12 maanden 442 miljard dollar buitgemaakt door online fraude.
Door samen te werken met betrouwbare NGO’s en diasporaorganisaties en hen neutrale, toegankelijke informatie te bieden, helpen we mensen zich online veiliger en zelfzekerder te voelen.
Wat maakt de diaspora-gemeenschap extra kwetsbaar?
Onze ervaring leert dat mensen met een migratieachtergrond vaker slachtoffer worden van online scams. Wij zien onder andere deze redenen:
- Ze gebruiken vaak alternatieve kanalen voor geldtransfers waar fraude op de loer ligt. Fraudeurs doen zich soms voor als familieleden in het land van herkomst, met wie er enkel online contact is. Daardoor kunnen ze op een geloofwaardige manier om geld vragen, terwijl het in werkelijkheid om afpersing of oplichting gaat.
- Ze worden getarget met scams die niet voorkomen in klassieke sensibiliseringscampagnes. Voorbeelden zoals ItsMe-fraude of Bpost-phishing zeggen hen weinig.
- Hun online gedrag sluit aan bij andere noden. Hun digitale activiteiten spelen zich vaker af op jobplatforms, handelsfora en remittance-kanalen. Precies daar waar criminelen misbruik maken van kwetsbaarheden, bijvoorbeeld door nepjobaanbiedingen, frauduleuze verkopers of niet-aankomende geldzendingen.
Hierdoor missen mensen met een migratieachtergrond de bescherming van campagnes die vooral focussen op andere platformen en risico’s.
Kristof Tyteleers, onze Chief Information Security Officer (CISO), verwoordt het als volgt: "Oplichtingspraktijken zijn vaak heel gericht en specifiek, waardoor algemene sensibiliseringscampagnes weinig effect hebben. Door samen te werken met betrouwbare NGO’s en diasporaorganisaties en hen neutrale, toegankelijke informatie te bieden, kunnen we mensen helpen om zich online veiliger en zelfzekerder te voelen.”
Cybercriminelen maken misbruik van bestaande kwetsbaarheden. Als je de taal niet spreekt, geen netwerk hebt of dringend op zoek bent naar werk, ben je kwetsbaarder voor online oplichting.
Als SDG Ambassador vonden we het onze taak om hier actie op te ondernemen.
- Onze CISO Kristof en duurzaamheidscoördinator Sophie gaven een informatiesessie bij het International Organization for Migration (IOM), dat verbonden is aan de Verenigde Naties.
- Ze informeerden sleutelfiguren uit diaspora-gemeenschappen over cyberveiligheid en digitale weerbaarheid.
- Het doel was om hen te versterken én via het train-the-trainer-principe een multiplier-effect te creëren.
Onze ambitie voor 2026
We willen onze sensibiliseringscampagnes diverser en inclusiever maken. Wij zien alvast mogelijkheden om:
- In te zetten op herkenbare voorbeelden voor mensen met een migratieachtergrond.
- Samen te werken met organisaties zoals IOM om kwetsbare doelgroepen te bereiken.
- De digitale kloof te verkleinen, zodat niemand achterblijft in onze digitale samenleving.
We bouwen niet alleen een veilige .be-zone, maar ook een digitaal inclusief België.
Met dit artikel ondersteunen wij de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties.